Jump to Navigation

Postawa ciała

Przy zwracaniu się do Boga warto pamiętać o postawie modlitewnej. Kiedy spotykamy się z osobą stojącą wyżej od nas to możemy się przed nią ukłonić albo ucałować pierścień a Bóg jest ponad wszystkimi ludźmi tak więc o ile bardziej należy się przed nim skłonić nawet do ziemi i zwracać w postawie uniżenia – na klęcząco, jeśli ktoś nie ma przeciwwskazań zdrowotnych.

 

Pokłon do ziemi, leżenie krzyżem

Jest to postawa wymagająca głębokiej pokory aby w ten sposób stanąć przed Bogiem. Raczej ciężka do praktykowania w miejscach publicznych, ale w niektóre dni można ją zaobserwować np. w Wielki Piątek kapłan leży krzyżem przed ołtarzem. Przyznam szczerze, że ta postawa jest bardzo trudna żeby w ten sposób modlić się nawet w domu, ale warto spróbować. Jak raz się człowiek przełamie i wie jaką ta postawa ma wartość przed Bogiem to dlaczego by nie leżeć krzyżem i oddawać pokłon Bogu do samej ziemi, skoro już przed nami taka postawa była praktykowana?

Pan Jezus modląc się do Boga oddawał pokłon do ziemi.

„I odszedłszy nieco dalej, upadł na ziemię i modlił się, żeby - jeśli to możliwe - ominęła Go ta godzina.” (Mk 14,35)

Różne osoby padały na twarz przed Bogiem między innymi:

Abraham

„Abram padł na oblicze, a Bóg tak do niego mówił: Oto moje przymierze z tobą: staniesz się ojcem mnóstwa narodów.” (Rdz 17,3-4)

Jozue

„A on odpowiedział: Nie, gdyż jestem wodzem zastępów Pańskich i właśnie przybyłem. Wtedy Jozue upadł twarzą na ziemię, oddał mu pokłon i rzekł do niego: Co rozkazuje mój pan swemu słudze? Na to rzekł wódz zastępów Pańskich do Jozuego: Zdejm obuwie z nóg twoich, albowiem miejsce, na którym stoisz, jest święte. I Jozue tak uczynił.” (Joz 5,14-15)

Prorok Ezechiel

„Następnie zaprowadził mnie przez bramę północną ku przedniej stronie świątyni i spojrzałem: oto chwała Pańska napełniła świątynię Pańską, i padłem na twarz.” (Ez 44,4)

Psalmy zachęcają do padnięcia na twarz przed Bogiem

„Albowiem Pan jest wielkim Bogiem i wielkim Królem ponad wszystkimi bogami: głębiny ziemi są w Jego ręku i szczyty gór należą do Niego. Morze jest Jego własnością: bo On sam je uczynił, i stały ląd ukształtowały Jego ręce. Wejdźcie, uwielbiajmy, padnijmy na twarze i zegnijmy kolana przed Panem, który nas stworzył.” (Ps 95,3-6)

Ludzie prosząc Jezusa o zdrowie kłaniali się Mu do ziemi – padali na twarz:

„Gdy przebywał w jednym z miast, zjawił się człowiek cały pokryty trądem. Gdy ujrzał Jezusa, upadł na twarz i prosił Go: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.” (Łk 5,12)

„A oto przyszedł człowiek, imieniem Jair, który był przełożonym synagogi. Upadł Jezusowi do nóg i prosił Go, żeby zaszedł do jego domu.” (Łk 8,41)

Leżenie krzyżem

"W ten czwartek, kiedy odprawiałyśmy adoracje nocną, z początku nie mogłam się modlić, jakaś oschłość opanowywała mnie; nie mogłam rozważać Bolesnej Męki Jezusa, ale położyłam się krzyżem i ofiarowałam Bolesną Mękę Pana Jezusa Ojcu Przedwiecznemu na zadośćuczynienie za grzechy świata całego." (Dz 526)

"Drobne praktyki na post. Nie mogę ćwiczyć się w wielkich umartwieniach, jak dawniej, pomimo gorącej chęci i pragnienia, ponieważ jestem pod ścisłą obserwacją lekarza, ale w drobniejszych rzeczach ćwiczyć się mogę: pierwsze - sypiać bez poduszki, trochę czuć się głodna, codziennie odmówić koronkę, której mnie nauczył Jezus z rozkrzyżowanymi rękami, czasem się pomodlić z rozkrzyżowanymi rękami przez czas nieokreślony i modlitwą niesformułowaną. Intencja:, aby uprosić miłosierdzie Boże dla biednych grzeszników, a dla kapłanów moc kruszenia serc; grzesznych." (Dz 934)

 

Ref.: Święty, nadchodzi Święty!
Prostujcie ścieżki, pagórki równajcie!
Święty, nadchodzi Święty!
Pokutę czyńcie, na twarze padajcie!

1. Nad Jordanem pośród rozłożystych drzew,
Tam, gdzie rzeka wolno toczy wody swe,
Prorok dzieje przepowiada,
Lud wybrany Boży jest. (2x)

2. Garną się do niego tłumy przyjąć chrzest,
On każdego napomina: "Nawróć się!"
Pan przychodzi z mocą Swoją,
On Mesjaszem naszym jest. (2x)

"Święty, nadchodzi święty"

 

Postawa klęcząca

Postawa klęcząca jest mniej wymagającą postawą od leżenia krzyżem. Jest uznaniem wyższości Boga i stwórcy, poprzez klękanie człowiek uniża się przed Bogiem:

„Dlatego też Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych. I aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest PANEM - ku chwale Boga Ojca.” (Flp 2,9-11)

Do dzisiaj w kościołach należy klęknąć w trakcie Mszy Świętej w najważniejszych momentach  na słowa: "Oto Baranek Boży ... Panie, nie jestem godzien..." i podczas Modlitwy eucharystycznej, po śpiewie: "Święty..." oraz w czasie Adoracji Najświętszego Sakramentu.

Klęczeli Pan Jezus i Jego uczniowie

Pan Jezus

„A sam oddalił się od nich na odległość jakby rzutu kamieniem, upadł na kolana i modlił się tymi słowami: Ojcze, jeśli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie!” (Łk 22,41-42)

Uczniowie

„Po upływie tych dni wybraliśmy się w drogę, a wszyscy z żonami i dziećmi odprowadzili nas za miasto. Na wybrzeżu padliśmy na kolana i modliliśmy się.” (Dz 21,5)

św. Piotr

„Gdy wybierał się w drogę, przybiegł pewien człowiek i upadłszy przed Nim na kolana, pytał Go: Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?” (Mk 10,17)

"Po usunięciu wszystkich, Piotr upadł na kolana i modlił się. Potem zwrócił się do ciała i rzekł: Tabito, wstań! A ona otwarła oczy i zobaczywszy Piotra, usiadła.  Piotr podał jej rękę i podniósł ją. Zawołał świętych i wdowy i ujrzeli ją żywą. Wieść o tym rozeszła się po całej Jafie i wielu uwierzyło w Pana.” (Dz 9,40-42)

św. Paweł

„Po tych słowach upadł na kolana i modlił się razem ze wszystkimi.” (Dz 20,36)

Klękano już w Starym Testamencie

Salomon

„Zbudował bowiem Salomon podwyższenie z brązu i postawił pośrodku dziedzińca. Miało ono pięć łokci długości, pięć łokci szerokości i trzy łokcie wysokości. Wstąpił wówczas na nie, upadł na kolana, wobec całego zgromadzenia izraelskiego, a wyciągnąwszy ręce ku niebu, rzekł: Panie, Boże Izraela, nie ma takiego Boga, jak Ty, na niebie ani na ziemi, tak zachowującego przymierze i łaskę względem Twoich sług, którzy czczą Cię z całego swego serca, bo dotrzymałeś słowa Twemu słudze Dawidowi, memu ojcu, w tym, coś mu przyrzekł i powiedział swoimi ustami, a co dziś wypełniłeś ręką.” (2 Krn 6,13-15)

Daniel

„Gdy Daniel dowiedział się, że spisano dokument, poszedł do swego domu. Miał on w swoim górnym pokoju okna skierowane ku Jerozolimie. Trzy razy dziennie padał na kolana modląc się i uwielbiając Boga, tak samo jak to czynił przedtem.” (Dn 6,11)

Osoba opisana w księdze Ezdrasza

„W czasie ofiary wieczornej wstałem z upokorzenia swego, w rozdartej szacie i płaszczu padłem na kolana, wyciągnąłem dłonie do Pana, Boga mojego, i rzekłem: Boże mój! Bardzo się wstydzę, Boże mój, podnieść twarz do Ciebie, albowiem przestępstwa nasze wzrosły powyżej głowy, a wina nasza wzbiła się do nieba.” (Ezd 9,5-6)

Lewici

„Król Ezechiasz i naczelnicy rozkazali lewitom wysławiać Pana słowami Dawida i "Widzącego" Asafa. Oni zaś wysławiali aż do radosnego uniesienia, padali na kolana i oddawali pokłon.” (2 Krn 29,30)

Żołnierze Machabeusza

"Kiedy się zbliżał, żołnierze Machabeusza, posypując ziemią głowy, a biodra przepasawszy worami, dla ubłagania Boga, upadli przed podstawą ołtarza i prosili Boga o łaskawość dla siebie, aby był wrogiem ich wrogów i aby się tym przeciwstawił, którzy im się przeciwstawiają, jak to mówi Prawo." (2 Mch 10,25-26)

1. Kłaniam się Tobie, Przedwieczny Boże,
Którego niebo objąć nie może;
Ja, proch mizerny, przed Twą możnością
Z wojskiem Aniołów klękam z radością.

2. Tu Stwórcę swego wiarą wyznaję,
Kocham serdecznie, pokłon oddaję,
Cieszę się wielce z Twej Boskiej chwały,
Niech Ci się kłania z niebem świat cały.

3. Dziękuję za to, żeś się zostawił
W tym Sakramencie, abyś nas zbawił.
Za swoje łaski tu wyświadczone
Odbieraj od nas serca skruszone.

"Kłaniam się Tobie"

Postawa stojąca

"Jak pojawienie się tęczy na obłokach w dzień deszczowy, tak przedstawiał się ów blask dokoła. Taki był widok tego, co było podobne do chwały Pańskiej. Oglądałem ją. Następnie upadłem na twarz i usłyszałem głos Mówiącego. Rzekł On do mnie: Synu człowieczy, stań na nogi. Będę do ciebie mówił. I wstąpił we mnie duch, <gdy do mnie mówił>, i postawił mnie na nogi; potem słuchałem Tego, który do mnie mówił." (Ez 1,28-2,1-2)

„Mówiliśmy już, że szacunek względem nieskończonego Boga wymaga określonego i stosownego zachowania się. Bóg jest tak wielki, a my wobec Niego tak mali, że świadomość tego faktu ujawnia się nawet zewnętrznie: czyni nas ona małymi, każe nam przyklękać.
Ale szacunek może się ujawnić jeszcze w inny sposób. Dajmy na to, że siedziałeś właśnie, spoczywałeś lub zabawiałeś się rozmową, aż tu przychodzi ktoś wielce szanowny i czcigodny - i zwraca się do ciebie. Cóż byś uczynił wtedy? Zerwałbyś się natychmiast na równe nogi i w wyprostowanej postawie słuchałbyś słów jego lub dawał odpowiedzi. Co to oznacza?
Stanie oznacza przede wszystkim, że bierzemy w karby samych siebie. Zamiast niedbałej, swobodnej postawy siedzącej przybieramy inną, znamionującą karność i opanowanie. Jest to znak, że uważamy, W staniu wyraża się naprężenie i czujność. Jest ono też oznaką gotowości: bo kto stoi, może natychmiast wyruszyć w drogę, może bez zwłoki wykonać polecenie, przystąpić zaraz do roboty, jaką mu wyznaczono.
Ono jest drugą stroną czci w stosunku do Boga. Klęczenie było objawem czci nabożnej, trwającej w spokoju; stanie zaś uzmysławia cześć czujną i czynną. Taką cześć okazuje sługa baczny, żołnierz w zbrojnym rynsztunku. Ona to ujawnia się w staniu.
Wstajemy, gdy rozbrzmiewa radosna nowina: na Ewangelię podczas Mszy świętej. Stoją rodzice chrzestni, gdy w imieniu dziecka składają ślubowanie wiary. Stoją dzieci, gdy podczas pierwszej Komunii świętej ponawiają to ślubowanie chrzestne. Stoją przed ołtarzem oblubieńcy, gdy słowem wierności zawierają związek małżeński (u nas oblubieńcy klęczą na stopniach ołtarza - tłum.) Podobnie dzieje się przy wielu innych czynnościach.
Niekiedy i jednostka silniej odczuwa i wyraża treść swej duszy, gdy modli się stojąco. Pierwsi chrześcijanie czynili to chętnie. Pewno znasz spotykany często w katakumbach wizerunek "oranta", stojącego w dostojnie spływającej szacie z rozpostartymi ramionami. Postać ta stoi swobodnie, pełna jasnego ładu, spokojnie słuchając słowa i gotowa do radosnego czynu.
Czasami człowiek nie może należycie uklęknąć - w klękaniu przeszkadza mu ścisk lub skrępowanie. Wówczas postawa stojąca spełnia cel: daje większą swobodę. Ale stać należy porządnie - na obu stopach, bez szukania podpory; kolana winny być utrzymane równo, nie zaś niedbale przygięte. Całe ciało wyprostowane i opanowane.
A wówczas modlitwa staje się jednocześnie wytężoną i swobodną: w szacunku i w gotowości do czynu.”
źródło: Romano Guardini „Znaki Święte”

 

Oto stoję u drzwi i kołaczę.
Oto stoję u drzwi i kołaczę.
Jeśli kto posłyszy mój głos
I drzwi otworzy,
Wejdę do niego
I będę z nim wieczerzał
A on ze mną.

"Oto stoję u drzwi i kołaczę"

Postawa siedząca

„Jezus wszedł na wzgórze i usiadł tam ze swoimi uczniami.” (J 6,3)

„Wierni w kościele nie zawsze siedzieli. Przez całe wieki w kościołach nie było ławek. W średniowieczu podczas długich nabożeństw wierni wspierali się na laskach różnego kształtu. Miejsca siedzące przewidziane były tylko dla duchowieństwa (stalle, sedilia). Siedzenia dla wiernych wprowadzili dopiero protestanci w swoich kościołach. Za ich przykładem poszli katolicy najpierw w krajach, w których było dużo protestantów, a później w całym Kościele powszechnym. Do ławek kościelnych katolicy dodali klęczniki (w protestanckich ich nie ma).

Instrukcja Stolicy Apostolskiej z 1964 r. pisze: "Wiernym należy wyznaczyć miejsca ze specjalną troską, aby oni i wzrokowo i duchowo mogli należycie brać udział w świętych czynnościach. Wypada, aby według zwyczaju postawić do ich użytku ławki lub krzesła", (nr 98).

Siedzenie jest także postawę słuchającego ucznia. Jest znakiem skupienia, przyjmowania i rozważania Słowa Bożego (Łk 2,46; 10,39; 1 Kor 14,30; Dz 20,9).
W którym momencie siedzisz w czasie liturgii Mszy św.?

    podczas czytań mszalnych (z wyjątkiem Ewangelii), psalmu responsoryjnego i kazania (homilii) oraz ciszy po kazaniu
    podczas przygotowania darów ofiarnych (z wyjątkiem tych ministrantów, którzy podają ampułki)
    podczas rozdawania Komunii św. (z wyjątkiem tych, którzy podają patenę) i chwili ciszy po Komunii św.
    w czasie ogłoszeń parafialnych

Siedząc nigdy nie zakładamy nogi na nogę, nie wyciągamy ich przed siebie ani nie "bawimy się" stopami. W czasie postawy siedzącej dłonie spoczywać powinny na kolanach.”
źródło: http://www.ministranci.archidiecezja.katowice.pl/liturgia,postawy-i-gesty

Kazanie na Górze

Leżenie

Czy można leżeć przed Bogiem i modlić się, czy tak wypada? Oczywiście, że można jeśli zdrowie nie pozwala aby przybrać inną postawę to leżenie w trakcie modlitwy jest jak najbardziej na miejscu.

Mojżesz leżał aby wyprosić przebaczenie u Boga i został wysłuchany

„I leżałem przed Panem, jak za pierwszym razem, przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy, nie jedząc chleba, nie pijąc wody za cały ten grzech, któregoście się dopuścili, czyniąc to, co jest złe w oczach Pana, i pobudzając go do gniewu. Przeląkłem się bowiem widząc gniew i zapalczywość, jakimi zapłonął na was Pan, tak że chciał was wytępić. Lecz wysłuchał mnie Pan jeszcze i tym razem.” (Pwt 9,18-19)

Ciężko chory prosił Jezusa w postawie leżącej i został uzdrowiony

„W Jerozolimie zaś znajduje się sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w pięć krużganków. Wśród nich leżało mnóstwo chorych: niewidomych, chromych, sparaliżowanych, /którzy czekali na poruszenie się wody. Anioł bowiem zstępował w stosownym czasie i poruszał wodę. A kto pierwszy wchodził po poruszeniu się wody, doznawał uzdrowienia niezależnie od tego, na jaką cierpiał chorobę/. Znajdował się tam pewien człowiek, który już od lat trzydziestu ośmiu cierpiał na swoją chorobę. Gdy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że czeka już długi czas, rzekł do niego: Czy chcesz stać się zdrowym? Odpowiedział Mu chory: Panie, nie mam człowieka, aby mnie wprowadził do sadzawki, gdy nastąpi poruszenie wody. Gdy ja sam już dochodzę, inny wchodzi przede mną. Rzekł do niego Jezus: Wstań, weź swoje łoże i chodź! Natychmiast wyzdrowiał ów człowiek, wziął swoje łoże i chodził.” (J 5,2-9)

 

Połączenie różnych postaw:

Na modlitwie można połączyć różne postawy tak było już w dawnych czasach, ale jest też i dzisiaj – w trakcie Mszy Świętej wierni są w postawie klęczącej, stojącej i siedzącej:

„Potem, kiedy Salomon skończył zanosić do Pana te wszystkie modły i błagania, podniósł się sprzed ołtarza Pańskiego, z miejsca, gdzie klęczał, i ręce wyciągał do nieba,  i stanąwszy, błogosławił całe zgromadzenie izraelskie, wołając donośnym głosem: Niech będzie błogosławiony Pan, który dał pokój swemu ludowi, Izraelowi, według tego wszystkiego, co zapowiedział; za to, że nie uchybił ani jednemu wypowiedzianemu słowu z wszelkiej obietnicy pomyślności, danej przez swego sługę Mojżesza.” (1 Krl 8,54-56)



Article | by Dr. Radut